БЖБ және ТЖБ 10-сынып Биология (төмендетілген оқу жүктемесімен)

Молекулалық биология және биохимия

Бөлім бойынша БЖБ: Рибонуклеин қышқылы молекуласының құрылысы мен қызметтері. Матрицалық рибонуклеин қышқылы. Рибосомалық рибонуклеин қышқылы. Транспорттық рибонуклеин қышқылы

1. 1.

   Жердегі тіршілік үшін судың маңызы

   10.4.1.1 Жердегі тіршілік үшін судың іргелі маңызын түсіндіру

   1 сағ
2. 2.

   Көмірсуларды жіктеу: моносаха-ридтер, дисахаридтер, полисахаридтер. Көмірсулардың қасиеті және қызметтері

   10.4.1.2 көмірсуларды құрамы және қызметтері бойынша сипаттау

   1 сағ
3. 3.

   Липидтердің құрылымдық компоненттері. Майлардың құрамы мен қызметтері

   10.4.1.3 майлардың құрамы мен қызметтерін сипаттау

   1 сағ
4. 4.

   Нәруыздарды құрамы (жай, күрде-лі) және қызметі бойынша жіктеу. Нәруыз денатурациясы мен ренатурациясы. Зертханалық жұмыс "Нәруыздардың құрылымына әр түрлі жағдай-лардың әсері (температура, pH) "

   10.4.1.4 нәруыздарды олардың құрамы, атқаратын қызметтері бойынша сиптаттау · 10.4.1.5 түрлі жағдайлардың нәр-уыздар құрылымына әсерін зерттеу

   1 сағ
5. 5.

   Дезоксирибонуклеин қышқылы құрылысы. Дезоксирибо-нуклеин қышқылымолекуласының қызметі

   10.4.1.6 дезоксирибонуклеин қышқылықұрылымы мен қызметі арасындағы байланысты түсіндіру

   1 сағ
6. 6.

   Репликация механизмі. Дезоксири-бонуклеин қышқылы. Мезелсон мен Сталь тәжірибесі. Чаргафф ережесі

   10.4.1.7 Чаргафф ережелері негізінде дезоксирибонуклеин қышқылы репликациясы үдерісін сипаттау

   1 сағ
7. 7.

   Рибонуклеин қышқылы молекуласының құрылысы мен қызметтері. Матрицалық рибонуклеин қышқылы. Рибосомалық рибонуклеин қышқылы. Транспорттық рибонуклеин қышқылыБЖБ

   10.4.1.8 рибонуклеин қышқылы (РНҚ) типтерінің құрылысы мен қызметтерін ажырату

   1 сағ

Жасушалық биология

Бөлім бойынша БЖБ: Бактерия, саңырауқұлақ, өсімдік және жануар жасушаларының құрылым ерекшеліктері мен қызметтері

1. 8.

   Жасуша органоидтерінің құрылысы мен қызметтерінің ерекшеліктері. Жасушаның негізгі компоненттері: жасуша қабырғасы, плазмалық мембрана, цитоплазма және оның органоидтары. Ядро. Жасушаның негізгі компоненттерінің қызметтері

   10.4.2.1 жасуша органоидтерінің құрылысы мен қызметтерінің ерекшеліктерін түсіндіру

   1 сағ
2. 9.

   Жасуша мембранасының құрылымы, қасиеттері және қызметтері арасындағы байланыс. Жасуша мембранасының сұйық кристалды моделі. Мембраналық нәруыздардың, фосфолипидтердің, гликопротеиндердің, гликолипид-тердің, холестеролдың қызметі. Зертханалық жұмыс "Жасуша мембранасына әр түрлі жағдайлардың әсері"

   10.4.2.2 жасуша мембранасының сұйық кристалды моделін пайдала-нып, жасуша мембранасының құры-лымы, қасиеттері және қызметтері арасындағы байланысты орнату

   1 сағ
3. 10.

   Бактерия, саңырауқұлақ, өсімдік және жануар жасушаларының құрылым ерекшеліктері мен қызметтеріБЖБ

   10.4.2.3 прокариот және эукариот жасушаларының құрылым ерекшеліктері мен қызметтерін салыстыру

   1 сағ

Қоректену

Бөлім бойынша БЖБ: Ферменттер белсенділігіне әсер ететін факторлар мен жағдайлар: рН; температура; субстрат, ингибитор және активатор.

1. 11.

   Ферменттер белсенділігіне әсер ететін факторлар мен жағдайлар: рН; температура; субстрат, ингибитор және активатор.БЖБ

   10.1.2.1 әр түрлі жағдайлардың (температура, pH, субстрат пен ингибитор концентрациясы) ферменттер белсенділігіне әсерін зерттеу

   1 сағ

Заттардың тасымалда Нуы

Бөлім бойынша БЖБ: Пассивті тасымалдау механизмі: қарапайым тасымал, мембраналық каналдар арқылы диффузия, жеңілдетілген диффузия.

1. 1.

   Адам гемоглобині мен миоглобинінің құрылысы мен қыз-меті. Адам гемоглобині мен миоглобині үшін оттектің диссоциациялануының қисық сызығы

   10.1.3.1 эмбрион мен ересек ағзаның гемоглобині мен миогло-бині үшін оттектің диссоциациялануының қисық сызығын түсіндіру

   1 сағ
2. 2.

   Пассивті тасымалдау механизмі: қарапайым тасымал, мембраналық каналдар арқылы диффузия, жеңілдетілген диффузия.БЖБ

   10.1.3.2 пассивті тасымалдау механизмін түсіндіру

   1 сағ

Тыныс алу

Бөлім бойынша БЖБ: Кребс циклі. Электрондық-тасымалдау тізбегі. Биологиялық жүйелер үшін маңызы

1. 3.

   Аденозинүшфосфаттың (АТФ)құрылысы мен қызметі

   10.1.4.1 аденозинүшфосфаттың (АТФ) құрылысы мен қызметтерін сипаттау

   1 сағ
2. 4.

   Аденозинүшфосфаттың синтезі: глюкозаның анаэробты және аэробты ыдырау кезеңдері

   10.1.4.2 анаэробты және аэробты тыныс алу барысындағы аденозинүшфосфаттың синтезін салыстыру

   1 сағ
3. 5.

   Метаболизм түрлері.

   10.1.4.3 метоболизмнің түрлерін атау

   1 сағ
4. 6.

   Митохондрияның құрылымы мен қызметтері. Митохондрия құры-лымдары мен жасушалық тынысалу үдерістерінің өзара байланысы

   10.1.4.4 митохондрия құрылымдары мен жасушалық тынысалу үдерістерінің өзара байланысты орнату

   1 сағ
5. 7.

   Кребс циклі. Электрондық-тасымалдау тізбегі. Биологиялық жүйелер үшін маңызыБЖБ

   10.1.4.5 Кребс циклін сипаттау

   1 сағ

Бөліп шығару

Бөлім бойынша БЖБ: Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі. Диализ және бүйрек трансплан-тациясы. Артықшылықтары мен кемшіліктері

1. 8.

   Абсорбция және реабсорбция. Зәрдің түзілуі.

   10.1.5.1 зәрдің сүзілу (фильтрация) және түзілуі механизмін түсіндіру

   1 сағ
2. 9.

   Су мөлшерін реттеу. Нысана мүшелер. Әсер ету эффектісі. Гипофункция. Гиперфункция

   10.1.5.2 су мөлшерін бақылаудағы антидиуретикалық гормонның (АДГ) рөлін түсіндіру

   1 сағ
3. 10.

   Адам денесіндегі қан мен басқа сұйықтықтарды жасанды тазарту. Диализ әсерінің себептері. Диализ әдістері: перитонеальды, гемодиализ

   10.1.5.3 диализ механизмін түсіндіру

   1 сағ
4. 11.

   Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі. Диализ және бүйрек трансплан-тациясы. Артықшылықтары мен кемшіліктеріБЖБ

   10.1.5.4 бүйрек трансплантациясы мен диализдің артықшылықтары мен кемшіліктерін талқылау

   1 сағ

Жасушалық цикл

Бөлім бойынша БЖБ: Қартаю. Қартаю үрдісі туралы теориялар.

1. 1.

   Митоз. Жасушада митоздың әр түрлі кезеңдерінде жүретін үрдістер. Зертханалық жұмыс "Пияз тамыры ұшындағы жасушалардан митоздың белсенділік деңгейін анықтау"

   10.2.2.1 дайын микропрепараттар көмегімен митоз фазаларын зерттеу

   1 сағ
2. 2.

   Өсімдіктер мен жануарлардағы гаметогенез. Гаметалар. Гаметогенез кезеңдері. Өсімдіктердегі спорогенез және гаметогенез

   10.2.2.2 өсімдіктер мен жануарлардағы гаметалардың қалыптасу ерекшелігін түсіндіру

   1 сағ
3. 3.

   Онкологиялық жаңатүзілулердің пайда болуы. Обыралды жағдайлардың туындауына әсер етуші факторлар

   10.2.2.3 жасушалардың бақылауға бағынбайтын бөлінуі нәтижесінде обырдың түзілуін түсіндіру

   1 сағ
4. 4.

   Қартаю. Қартаю үрдісі туралы теориялар.БЖБ

   10.2.2.4 қартаю үдерісін түсіндіру

   1 сағ

Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылық Тары

Бөлім бойынша БЖБ: Хромосомалар санының ауытқуымен байланысты адамның хромосомдық аурулары.

1. 5.

   Модификациялық өзгергіштік. Белгілердің өзгеруіндегі вариациялық қатарлар. Зертханалық жұмыс "Вариациялық қатар мен қисыққа құрылған модификациялық өзгергіштікті зерттеу".

   10.2.4.1 модификациялық өзгергіштіктің заңдылықтарын зерттеу

   1 сағ
2. 6.

   Тұқымқуалаушылықтың хромосо-малық теориясы. Кроссинговер нәтижесінде белгілердің тұқымқуалау заңдылықтарының бұзылуы

   10.2.4.2 кроссинговер нәтиже-сінде белгілердің тұқымқуалау заңдылықтарының бұзылуын түсіндіру

   1 сағ
3. 7.

   Хуго де Фризадің мутация теория-сы. Кенеттен және индуцияланған мутация. Нүктелік, хромосомалық, геномдық, ядролық және цитоплаз-малық мутациялар. Модельдеу "Адам хромосомасы жиынтығынан кариограмм құру. Геномдық мутацияны оқып білу"

   10.2.4.3 Хуго де Фриздің мутация теориясын, мутагенез себептер, мутагенез себептерін және мутация түрлерін зерттеу

   1 сағ
4. 8.

   Хромосомалар санының ауытқуымен байланысты адамның хромосомдық аурулары.БЖБ

   10.2.4.4 хромосомалар санының ауытқуымен байланысты адамның хромосомдық ауруларын (аутосомдық және жыныстық) сипаттау

   1 сағ

Эволюциялық даму. Селекция негіздері. Тірі ағзалардың көптүрлілігі

Бөлім бойынша БЖБ: Антропогенез кезеңдері. Проантроптар. Архантроптар. Палеоантроптар. Неоантроптар

1. 9.

   Тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюция арасындағы өзара байланыс. Тұқымқуалайтын өзгергіштік – эволюция негізі. Комбинативтік өзгергіштік, мутациялар. Табиғи сұрыпталу. Тіршілік үшін күрес. Гендер дрейфі. Популяциялық толқындар

   10.2.6.1 тұқым қуалайтын өзгергіштік пен эволюция арасындағы өзара байланысты түсіндіру · 10.2.6.2 эволюция үдерісіне әсер ететін факторларды талдау

   1 сағ
2. 10.

   Эволюцияның дәлелдемелері. Салыстырмалы-анатомиялық. Эмбриологиялық. Палеонтологиялық. Биогеографиялық. Биохимиялық

   10.2.6.3 эволюцияның дәлелдемелерін талдау механизмдерін жіктеу

   1 сағ
3. 11.

   Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдері

   10.1.1.1 Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерін және сызбаларын сипаттау

   1 сағ
4. 12.

   Филогенетикалық шежіре ағашы. Кладограммалар. Түсінік "Соңғы әмбебап жалпы ата тек". Модельдеу "Кладограмма құру". Филогенетикалық картның әр түрлі формалары.

   10.1.1.2 филогенетикалық карталарды (кладограммалар мен филогенетикалық ағаштарды) құру және (интерпретациялау) түсіндіріп беру

   1 сағ
5. 13.

   Селекция әдістері арқылы ауыл шаруашылық өсімдіктері мен жануарлардың қолтұқымдарын жақсарту тәсілдері. Гибридизация (будандастыру). Полиплоидия. Жасанды мутагенез

   10.2.5.1 селекцияәдістері арқылы ауыл шаруашылық өсімдіктері мен жануарлардың қолтұқымдарын жақсарту тәсілдердің зерттеу

   1 сағ
6. 14.

   Антропогенез кезеңдері. Проантроптар. Архантроптар. Палеоантроптар. НеоантроптарБЖБ

   10.2.6.4 антропогенездің кезеңдерін атау

   1 сағ

Координация және реттеу

1. 1.

   Жүйке жасушаларының құрылысы.

   10.1.7.1 миеленденген нейрон аксонын сипаттау

   1 сағ
2. 2.

   Орталық жүйке жүйесінің құрылысы. Мидың құрылысы мен қызметтері. Жұлынның құрылысы мен

   10.1.7.2 жұлын мен мидың құрылысы мен қызметтерін оқып білу

   1 сағ
3. 3.

   Механорецепторлардың түрлері. Пачини денешігі мысалында рецепторлардың тітіркендіргіштің өзгерісіне жауап беру реакциясы

   10.1.7.3 механорецепторлардың тітіркендіргіштің өзгерісіне жауап беруін (Пачини денешігі) сипаттау

   1 сағ
4. 4.

   Холинергиялық синапстың құрылысы мен қызметі арасындағы байланыс.

   10.1.7.4 холинергиялық синапстың құрылысы мен қызметі арасындағы байланысты орнату

   1 сағ

Қозғалыс

Бөлім бойынша БЖБ: Жылдам және баяу жиырылатын бұлшықет талшықтарының ортақ қасиеттері. Актинге қатысты қаңқа бұлшықет ұлпаларының түрлер

1. 5.

   Көлденең жолақты бұлшықет ұлпаларының құрылысы. Миофибрилла құрылымы (аймақ, дисклер, саркомерлер, актин, миозин)

   10.1.6.1 көлденең жолақты бұлшықеттердің ультрақұрылымын зерттеу

   1 сағ
2. 6.

   Жылдам және баяу жиырылатын бұлшықет талшықтарының ортақ қасиеттері. Актинге қатысты қаңқа бұлшықет ұлпаларының түрлерБЖБ

   10.1.6.2 жылдам және баяу жиырылатын бұлшықет талшықтарының ортақ қасиеттерін сипаттау

   1 сағ

Биомедицина және биоинфор матика

Бөлім бойынша БЖБ: Жүректің өткізгіш жүйесі. Жүрек автоматиясының механизмі. Жүректегі қозудың өту жылдамды-ғы. Жүрек бұлшықеттерінің жиырылғыштығы. Электрокардио-графия, оның диагностикалық маңызы. Модельдеу "Жүректе өтетін электрлік үрдісті зерттеу"

1. 7.

   Биомеханиканы робототехникада қолдану. Инженерлік биомеханика (экзоқаңқа, робототехника). Медициналық биомеханика (протездеу). Эргометриялық биомеханика(оптимизация). Модельдеу Жердегі тірі ағзалар қозғалысының биомеханикасын зерттеу"

   10.4.4.1 биомеханиканы робототехникада қолдалынуын зерттеу

   1 сағ
2. 8.

   Жүректің өткізгіш жүйесі. Жүрек автоматиясының механизмі. Жүректегі қозудың өту жылдамды-ғы. Жүрек бұлшықеттерінің жиырылғыштығы. Электрокардио-графия, оның диагностикалық маңызы. Модельдеу "Жүректе өтетін электрлік үрдісті зерттеу"БЖБ

   10.4.4.2 электрокардиограм-маны қолдана отырып жүрек автоматиясы механизмін түсіндіру

   1 сағ

Биотехноло гия

Бөлім бойынша БЖБ: Гендік модификацияланған ағзаларды қолданудың оң және теріс тұстары. Гендік модификацияланған ағзаларды қолданудың этикалық сұрақтары

1. 9.

   Микроағзаларды өндірісте, ауыл шаруашылығында, медицинада, тұрмыста қолданудың артықшылықтары мен кемшіліктері

   10.4.3.1 биотехнологияда қолданылатын тірі ағзалардың артықшылықтары мен кемшіліктерін талқылау

   1 сағ
2. 10.

   Полимеразды тізбекті реакцияны қолдану. Медициналық диагности-калауда, әкелікті негіздеуде, тұлға-ларды дербестендіру медицинасын-да, гендерді клондауда, дезоксирибонуклеин қышқылысеквенирлеуде мутагенезде полимеразды тізбекті реакцияның маңызы

   10.4.3.2 полимеразды тізбекті реакцияның таксономияда, медицина мен криминалистикадағы маңызын сипаттау

   1 сағ
3. 11.

   Гендік -инженериялық манипуля-циялаудың кезеңдері. Гендік инженерияның маңызы

   10.4.3.3 гендік-инженериялық манипуляциялаудың кезеңдерін түсіндіру

   1 сағ
4. 12.

   Гендік модификацияланған ағзаларды қолданудың оң және теріс тұстары. Гендік модификацияланған ағзаларды қолданудың этикалық сұрақтарыБЖБ

   10.4.3.4 гендік модификацияланған ағзаларды қолданудың этикалық сұрақтарын талқылау

   1 сағ